فروردین ۱۰, ۱۳۹۶ farshidb 0دیدگاه

هرگاه افزایش سطح عمومی قیمت ها کم و متناسب با رشد فعالیت های اقتصادی باشد، تقویت کننده رشد اقتصادی خواهد بود. اما تورم های شدید و بسیار شدید، آثار نامطلوبی را در عرصه های اقتصادی، اجتماعی، اخلاقی و سیاسی به دنبال خواهد داشت که از مهمترین آثار تورم می توان به موارد زیر اشاره کرد:

الف) آثار اقتصادی تورم

۱-اثرات تورم روی تولید

افزایش مستمر قیمت ها غالبا باعث کاهش تولید و گسترش رکود است. زیرا از یک طرف افزایش هزینه های تولید و بالا رفتن قیمت های تمام شده، زمینه کاهش تولید را فراهم می کند، و از طرف دیگر با سوق دادن پس اندازها و سرمایه ها به سمت احتکار و فعالیت های واسطه گری و غیر مولد، موجب کاهش سرمایه گذاری می شود.

۲-اثرات تورم بر توزیع درآمدها

یکی از مهمترین آثار تورم، تغییرات جدی در توزیع درآمدها است. در شرایط تورمی، قیمت ها و تغییرات درآمدها هماهنگ و متناسب نیست. بلکه قیمت برخی کالاها و درآمد بعضی افراد و گروه ها با آهنگی سریع رشد می کند، در حالی که قیمت برخی دیگر از کالاها و درآمد افراد و گروه های دیگر در جامعه به کندی رشد کرده یا ثابت می ماند.

۳-اثرات تورم بر پس انداز

در شرایط ناپایدار و بی ثبات، افراد و خانوارها به جای نگه داری دارایی نقدی(پس انداز) به خرید کالاهای با دوام، زمین و مستغلات ، جواهرات، حتی پول ارزهای خارجی تمایل بیشتری پیدا می کنند. در نتیجه با ادامه روند تورمی قیمت ها، پس انداز ملی کاسته شده و در پی آن رشد اقتصادی و تولید ملی نیز فروکش می کند.

۴-اثرات تورم بر تقاضا

در هنگام ثبات قیمت ها، تصمیم افراد و مردم در خرید و فروش کالاها، عقلانی تر و منطقی تر است. هر چیزی را به اندازه ای که احتیاج دارند و حتی الامکان با ارزان ترین قیمت و عالی ترین کیفیت بر اساس تشخیص خودشان خریداری می کنند. اما در شرایط حاد تورمی  ملاک اصلی این است که نباید پول نقد را نگه داری کرد بلکه باید آن را به کالاهای دیگر مورد نیاز چه مصرفی و سرمایه ای تبدیل کرد. این امر منجر به افزایش تقاضا و فشار تورمی بیشتر می شود.

۵-آثار تورم روی تصمیم گیری های اقتصادی

تورم موجب می شود بخش خصوصی در محاسبات خود در زمینه برآورد درآمدها و هزینه ها دچار مشکل و سردرگمی شود. زیرا قادر به تعیین درآمد کل آتی و ارزش فعلی آن و همینطور تعیین هزینه های تولید، نمی باشد. لذا در مورد گسترش فعالیت های سرمایه گذاری و عمدتا محاسبات مربوطه دچار مشکلات فراوانی می گردد.

۶-تاثیر پذیری بودجه دولت از تورم

هزینه های دولت مثل سایر مصرف کنندگان ، هنگام افزایش قیمت ها افزایش می یابد. زیرا آنچه را خریداری می کند، هم اکنون باید گران تر بخرد. همچنین در شرایط تورمی ، افزایش عواید و دریافتی های دولت از طریق مالیات، قطعی نیست. زیرا اولا، درآمدهای حاصل از مالیات های مستقیم و همگام و متناسب با افزایش قیمت ها و رشد هزینه های دولت، افزایش نمی یابد. ضمن اینکه فاصله زمانی موجود بین زمان تشخیص مالیات و زمان دریافت آنها، باعث کاهش ارزش آن می شود.

همانطور که دیدیم تورم باعث کاهش قدرت خرید دولت که خود بزرگترین مصرف کننده کالاها و خدمات است ، می شود. یکی از راه های جبران کاهش قدرت خرید دولت(کسری بودجه) افزایش مالیات های مستقیم و غیر مستقیم است که این خود نیز عاملی برای افزایش تورم می باشد. از روش های دیگر جبران کسری بودجه انتشار اسکناس است که در کوتاه مدت مشکل دولت را رفع ولی در بلند مدت خود تشدید کننده تورم است.

ب) آثار اجتماعی و سیاسی تورم

آثار و پیامدهای اجتماعی تورم بسیار گسترده می باشد. در این حالت، اشخاص و خانوارها زمان زیادی را صرف کارکردن و تامین معاش کرده، از استراحت و تفریح لازم بهره مند نمی شوند تا بتوانند هزینه های سرسام آور زندگی را تامین کنند. سوء اخلاق در بین مردم شایع شده، طبقات کم درآمد و یا با درآمد ثابت که از تورم لطمه می بیند، نسبت به افراد و گروه های دیگر که از تورم بهره مند می شوند، ناراضی بوده و در پی انتقام جویی هستند.

روابط مردم و دولت نیز دستخوش تغییر می شود. اقشار آسیب پذیر توقع دارند دولت به منظور رفع مشکل تصمیم مناسبی اتخاد کند؛ اما با عدم مشاهده حرکت موثر و بازدارنده نسبت به دولت بدبین می شوند. چه بسا با ایجاد شورش و تظاهرات اجتماعی اوضاع سیاسی نیز متشنج گردد. بیکاری، فساد و اعتیاد در بین جوانان و ارتشا و فساد مالی بین دولت مردان رواج می یابد.

نوشته : فرشید بهارلو

منبع: کتاب تورم و دولت   مولف: غلامرضا سرآبادانی

تمامی مقالات مربوط به تورم:

تورم – مفهوم و تاریخچه

علل تورم

آثار تورم

شیوه های مقابله با تورم

علل تورم در ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *